ÇİNKO , GALVANİZLEME, ÇEVRE VE İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNE ; 

   Genel Fayda

   Reaktif elektrokimyasal metaller içerisinde bulunan çinko pek çok metal gibi doğada mineral olarak bulunur.

   Çinko gündelik hayatımızı kolaylaştıran pek çok sektörde kullanılır.Örneğin Çinko Oksit (ZnO) cam, emaye, kauçuk, boya(pigment), seramik, plastic ve kağıt sanayinde çinko beyazı yada kar beyazı adıyla çok fazla kullanılır.

   Çinko Klorür (ZnCl2) kerestenin çürümesini engellemede kullanılır.Çinko Sülfat (ZnSO4) reyan ve fibran üretiminde litopan hazırlamada kimi sanayi sularının işlemesinde ve eczacılıkta kullanılır.

   Özgün niteliklerinden dolayı çinko ağırlıklı alaşımların sanayide büyük önemi vardır.(Zamak, lizro ve Kayem)

   Çinko insan sağlığında hayati önem taşıyan 200 den fazla enzimin başında gelir.Çinko DNA yapısını stabilize eder, sağlamlaştırır.Sinir sisteminin düzenli çalışmasına katkıda bulunur.İnsan bedeninde 2-3 gram çinko bulunur.Fakat bunun çok daha fazlasına ihtiyaç vardır.Özellikle çocuklar, yaşlılar, güçsüzler ve hamile kadınlar buna daha çok gereksinim duyar.

   Çinko İçeren Gıdalar;

   Çinko içeren başlıca gıdalar şöyledir ;balık, istiridye, kırmızı et, kümes hayvanları, tahıl, süt ürünleri.

   Çinko Eksikliği;

   Çinko eksikliği insan vücudunda çeşitli olumsuz etkilere sebep olur.Bunların başında eksik çinko dolayısıyla insan immün (bağışıklık) sisteminin yeterli desteği almaması gelir.Çinko antioksidan özelliğe sahiptir.Yani soluduğumuz havanın (özellikle endüstriyel ortamda bulunuyorsak) hücrelere yaptığı oksitlenmeyi giderir.

Nasıl ki galvanizlemede çinko metalin oksitlenmesine karşı duruyorsa , mineral olarak da insan bünyesindeki hücreleri yaşlanmaya karşı korur.

   Ayrıca Çinko eksikliği koku ve tat alma duyusunu etkiler, zihinsel uyuşukluk, cinsel dürtü azalması ve üretkinlik problemlerine sebep olur.

   Ekonomik yetersizlik ve yönetimlerin duyarsızlığı sebebiyle çinko yönünden zengin olmayan gıdalarla beslenmek zorunda kalan pek çok geri kalmış ülke insanları çinko eksikliğinden kaynaklanan hastalıklarla boğuşmaktadırlar.    

Çinko fazlalığından kaynaklanan bedensel zarar ölüm vs.litaratürde yoktur.Fakat maalesef çinko eksikliğinden pek çok vaka kayıtlara geçmiştir.

   Tarım Ve Hayvancılık Sektöründe Çinko Kullanımı;

   Çinko bitkilerin büyümesinde önemli rol oynayan bir oligoelementtir.Çinko eksikliği bitkilerde boy küçülmesi ve yaprak defermasyonuna sebep olur.Toprağa yada toz halinde yaprağa makul ölçüde kireç ve çinko sülfat atılması bu eksikliği gidermek için kullanılan başlıca tekniklerdir.Böylece özellikle yapraklı sebzelerde verimlilik artar.

   İnsan bünyesiyle karşılaştırıldığından dolayı hayvanların bağışıklık sistemini güçlendirmek ve verimliliklerini arttırmak için belli ölçüde çinko külü yemlerine karıştırılarak hayvanlara verilir.

   Eczacılık;

   Çinko tozlarının antiseptik ve merkezi sinir sistemini sakinleştirici özelliği vardır.Çinko Oksit yatıştırıcıdır.Ayrıca yalıtıcı olarak pomad halinde dıştan uygulanır.Örneğin vazelin içinde % 10 luk çinko oksit pomadı ve % 25 çinko oksit    içeren çeşitli macunlar kodekste yer alır ve reçeteleri yazılır.

   Eczacılıkta Çinko Peroksit, oksijen çıkarrması özelliğiyle antiseptik olarak özellikle bacak ülserlerinde kullanılır.

   Ayrıca antioksidan özelliğinden dolayı son zamanlarda Anti Aging tedavi, araştırma ve uygulamalarında sıkca tavsiye edilmektedir.Çinko içeren tabletler gün  geçtikçe eczane vitrinlerinde daha sık görülmeye başlanmıştır.

   Metal kaplamada kullanımı;

   Çinko yaklaşık 150 yıldır çeliği korozyona karşı korumada kullanılıyor. Çinko çevresel etkisi güçlü bir metaldir.

   Metal olarak kullanıldığında oksijenle teması sonucu atmosferik çözünümü  doğaya zararlı maddeler çıkarmaz.Çinko çeliği korumaya çalışırken kendini feda eder.Doğal yapısı gereği bir kurban gibi davranır.Yapılan kaplama prosesi ve kapladığı metalin yapısına bağlı olarak belli bir kalınlık sağlar.Bu sıcak daldırma galvanizde en yüksek dir.Bu değer  400-1000 gr/m2 arası değişir.Bu kalınlık 20 yıldan 100 yıla varan bir servis ömrü sağlar.Yani kaplanan çelik bu kadar yıl dayanarak ekonomik bir fayda sağlayacağı gibi çeliğin bozunumuyla çinko dan çok daha fazla olan doğayı kirletme riskini ortadan kaldırır.Pas diye bilinen korozyona uğramış metalden çıkan kahverengi madde insan vücuduna girdiğinde büyük zararlar verir.Kan dolaşımıyla hızla yayılarak vücudun hayati önem taşıyan organlarını olumsuz etkiler.Tetanoz bunların başında gelir.

    Galvanizli Ürünlerin  Diğer çevresel etkileri;

 -Galvaniz fabrikaları % 99,9 saflıkta çinko kullanır

-% 100 geri dönüşümlüdür.

-İmalat ve uygulama aşamalarında solvent yada ozon tabakasına zararlı kompanentler bulunmamaktadır.

-Benzer uygulamalardan % 50 daha az sera gazı etkisi göstermektedir.

-Galvaniz fabrikaları atıklarının tamamı ya galvanizleme prosesinde geri dönüşür yada diğer yan sanayide yeniden işlenmek için alınır.

-Açık yada kapalı deşarj ünitelerine,kanallara atık verilmez.

-Çevreye duyarlı kuruluşlar galvanizli çelik kullanırlar. Pek çok boya uygulaması kurşun ve toksik pigmentler, solventler ve asbest içerir.

-Çinko üretilmesi için  tüketilen enerji benzer metallerin gereksiniminden daha azdır.