|
2.2 Dünya çinko üretim ve tüketimi
1995 yılında Dünyada
toplam 52 ülke çinko cevheri üretmiş, bunlardan 6 tanesi toplam üretimin
2/3’ünü gerçekleştirmiştir. International Zinc Study Group verilerine göre en
büyük ve düzenli çinko cevheri üreticisi ülke Kanada’dır. Kanada 1995 yılında
üretimini %9 artırarak 1.1x106 ton’a çıkartmıştır. Kanada’nın
ardından 930x103 ton ile Çin gelmektedir. Diğer ülkeler sırasıyla
Avustralya 890x103 ton, Peru 688x103 ton, ABD 640x103
ton ve Meksika 378x103 ton cevher üretimi gerçekleştirmiştir. Genel
olarak Avustralya hariç Dünyanın her yerinde üretimin arttığı gözlenmektedir.
1998 yılında dünyada toplam 7.4x106 ton üretim gerçekleştirilmiştir.
Dünyada 7 ülke 1995
yılında toplam rafine çinko üretiminin %53’ünü karşılamışlardır. Bunların
arasında 1992 yılındaki 648x103 tonluk üretimini %70 artıran Çin,
toplam 1.1x106 ton ile ilk sırada yer almıştır. İkinci sırada bulunan
Kanada, 1994 yılındaki üretimini % 4.2 artırarak 720x103 tona
ulaşmıştır. Japonya 633x103 ton, İspanya ve ABD 360x103’ar
ton, Avustralya 332x103 ton, Almanya 32x103 ton üretim
gerçekleştirmişlerdir. Dünya rafine çinko üretimi 1998 yılında, 1995 yılındaki
üretime göre % 8.6 oranında artarak, 8x106 ton olarak
gerçekleşmiştir.
1995 yılı verilerine göre
Dünyanın en büyük rafine çinko tüketicisi 1.2x106 ton ile ABD’dir.
ABD tüketimini 1994 yılına göre %4 oranında artırmıştır. Japonya 752x103 ton’luk
tüketim hacmi ile ikinci sırada gelmektedir. Japonya’nın tüketimi geçen yıllara
oranla %4.3 oranında artmıştır. Üçüncü sıradaki Çin’in tüketimi 670x103 ton’a
ulaşmıştır.
Dünyada mevcut çinko
işletmelerin hemen hemen tamamı yeraltı işletmesi olarak çalışmaktadır. Bunun
nedeni, çinko yataklarının açık işletmeye elverişli derinliklerde olmayışı
gösterilmektedir.
Dünya çinko üretiminde
ana girdi, çinko cevheri olmakla beraber hurda çinko girdisi de oldukça
önemlidir.
Çizelge: 1995 yılı kıtalara göre
çinko cevheri üretimi
|
Üretimin Yapıldığı Kıta
|
Üretim Miktarı
x103 mt
|
|
Avrupa
|
981
|
|
Afrika
|
227
|
|
Amerika
|
3.179
|
|
Asya/Pasifik
|
2.552
|
|
Toplam
|
6.939
|
Çizelge: 1995 yılı kıtalara göre
çinko metali üretimi
|
Üretimin Yapıldığı Kıta
|
Üretim miktarı
x103 mt
|
İzabe/Raf. Tesis sayısı
|
|
Avrupa
|
2.556
|
32
|
|
Afrika
|
123
|
4
|
|
Amerika
|
1.649
|
16
|
|
Asya/Pasifik
|
2.913
|
29
|
|
Toplam
|
7.241
|
81
|
Kaynak: ILZSG.
Çizelge: Çinko hurdalarının
kullanımdaki oranları
|
Kaynaklar
|
Kullanımdaki
Payı, %
|
|
Çelik Tesisleri Tozları
|
8
|
|
Galvanizasyon Artıkları
|
23
|
|
Eski Çinko Plakalar
|
10
|
|
Döküm Artıkları
|
16
|
|
Prinç Döküm Artıkları
|
32
|
Kaynak: ILZSG.
Çizelge: Çinko içeren ürünlerin geri
dönüş süreleri
|
Ürün
|
Kullanım Alanı
|
Geri dönüş süresi, yıl
|
|
Çinko Plaka
|
Çatı
kaplama
|
100
|
|
Kaplama
|
200
|
|
Pirinç Ürünler
|
Geniş
aralık
|
10
|
|
Özel Dökümler
|
Otomotiv,
bilgisayar, makine-teçhizat
|
10-15
|
|
Galvanİze edilmiş Plaka
ve Şeritler
|
Otomotiv,
çatı kaplama
|
10-25
|
|
Çinko Bileşikleri
|
Lastik
tekerlek
|
1-25
|
|
Fabrikasyon ürünleri
|
Geniş
aralıkta kullanım: endüstri, yol demiryolu
|
25
|
Kaynak:ILZSG
Çizelge: Kıtalara göre 1995-98
yılları arası çinko cevher ve metali üretimleri
2.3 Dünya metal fiyatları
Çizelge: Yurtdışı çinko metal
fiyatları.
|
Yıllar
|
Çinko Metal Fiyatı
($/Ton)
|
|
1988
|
1598.95
|
|
1989
|
1717.75
|
|
1990
|
1519.27
|
|
1991
|
1115.09
|
|
1992
|
1239.39
|
|
1993
|
960.68
|
|
1994
|
998.28
|
|
1995
|
1030.80
|
|
1996
|
1025.03
|
|
1998
|
1119.0
|
|
1999
|
1049.0
|
|
2000(Ocak)
|
939.0
|
Kaynak: Enirisorse St.
1992, Lead and Zinc Statistics Jan 1997, Feb.2000.
<<Geri
İleri>>
|
